Orta qiymət, mediana, moda, dispersiya və standart meyl — ədədləri yapışdırın və addım-addım həlli alın

Verilənlər

Boşluq, nöqtəli vergül və ya yeni sətirlə — cədvəldən sütunu yapışdırmaq olar.

Dispersiya:
Sınayın:
📚 Nəzəriyyə: orta qiymət, mediana, moda və dispersiya nədir

Ədədi orta x̄ bütün ədədlərin cəminin onların sayı n-ə nisbətidir. Ədədlər tezliklər cədvəli ilə verilibsə, hər qiymət öz tezliyinə vurulur: x̄ = (x₁n₁ + x₂n₂ + …)/n. Orta qiymət sıranın «tarazlıq nöqtəsidir»: diaqramda onun altında üçbucaq durur və hər iki tərəfdəki nöqtələr bir-birini tarazlaşdırır.

Mediana nizamlanmış sıranın ortasındakı ədəddir. Əvvəlcə ədədlər mütləq artma qaydasında düzülür. n tək olduqda mediana (n + 1)/2 nömrəli yerdə durur, cüt olduqda isə ortadakı iki ədədin ortasıdır. Mediana orta qiymətdən fərqli olaraq bir çox böyük və ya çox kiçik ədəddən demək olar ki, dəyişmir.

Moda ən çox rast gəlinən qiymətdir. Modalar bir neçə ola bilər; bütün qiymətlər eyni dərəcədə tez-tez rast gəlinirsə, moda yoxdur. Genişlik ən böyük və ən kiçik ədədlərin fərqidir.

Kvartillər nizamlanmış sıranı dörd hissəyə bölür: ədədlərin dörddə biri Q₁-dən, yarısı medianadan, dörddə üçü Q₃-dən böyük deyil. Kvartillərarası genişlik IQR = Q₃ − Q₁. Müxtəlif ölkələrin dərsliklərində hesablama qaydaları fərqlənir, ona görə cavablar üst-üstə düşməyə bilər: sıranın yarılarının medianaları (ABŞ, Yaponiya, Vyetnam, Rusiya), (n + 1)/4 nömrəli yer (İndoneziya, Hindistan, Böyük Britaniya), n/4 nömrəli yer və tam olduqda iki ədədin ortası (Almaniya, Çin), n/4 nömrəli yer yuxarı yuvarlaqlaşdırma ilə (Fransa). Öz dərsliyinizin qaydasını seçin. Kənarlaşma kvartillərdən 1,5·IQR-dən çox uzaqda olan ədəddir; qutu diaqramında o, ayrıca nöqtə ilə göstərilir.

Dispersiya ortadan meyllərin kvadratlarının ədədi ortasıdır: D = Σ(xᵢ − x̄)²/n. Orta qiymət əlverişsiz olduqda D = Σxᵢ²/n − x̄² düsturu ilə hesablayırlar. Standart meyl σ = √D ədədlərin ortadan orta hesabla nə qədər uzaqlaşdığını verilənlərlə eyni vahidlərdə göstərir. Məktəbdə adətən n-ə bölürlər. Ədədlər böyük məcmudan götürülmüş seçmədirsə (ali məktəbdə və statistikada belədir), n − 1-ə bölürlər: bu, seçmə (düzəldilmiş) dispersiyadır, s². Kalkulyator hər ikisini hesablayır.

Tez-tez rast gəlinən səhvlər: medianı nizamlanmamış sıradan götürmək; n cüt olduqda iki ədədin ortası əvəzinə bir ədəd götürmək; dispersiya ilə standart meyli qarışdırmaq; müəllim n gözlədiyi halda n − 1-ə bölmək (və əksinə); tezliklər cədvəlində tezliklərin cəminə deyil, sətirlərin sayına bölmək.

Tez-tez verilən suallar

Bu pulsuzdur?

Bəli, bu kalkulyator pulsuzdur və qeydiyyat tələb etmir. Bütün hesablamalar serverdə deyil, birbaşa brauzerdə aparılır.