میانگین، میانه، مُد، واریانس و انحراف معیار — اعدادتان را بچسبانید و حل گامبهگام را ببینید
دادهها
با فاصله، ویرگول، نقطهویرگول یا سطر جدید جدا کنید — میتوانید ستونی از صفحهگسترده را بچسبانید.
فراوانی یعنی یک مقدار چند بار آمده است. تعداد مقدارها و فراوانیها باید برابر باشد.
پراکندگی دادهها: نمودار نقطهای و نمودار جعبهای
حل گامبهگام
📚 درس: میانگین، میانه، مُد، واریانس و انحراف معیار
میانگین x̄ برابر مجموع همهٔ دادهها تقسیم بر تعداد آنها n است. اگر دادهها در جدول فراوانی آمده باشند، اول هر مقدار را در فراوانیاش ضرب میکنیم: x̄ = (x₁n₁ + x₂n₂ + …)/n. میانگین «نقطهٔ تعادل» دادههاست: در نمودار مثلث آن را نشان میدهد و نقطههای دو طرفش یکدیگر را متعادل میکنند.
میانه دادهٔ وسطِ دادههای مرتبشده است — پس همیشه اول اعداد را مرتب میکنیم. اگر n فرد باشد، میانه در جایگاه (n + 1)/2 است؛ اگر زوج باشد، میانگین دو دادهٔ وسط است. برخلاف میانگین، میانه با یک دادهٔ خیلی بزرگ یا خیلی کوچک تقریباً تغییر نمیکند.
مُد مقداری است که بیشترین تکرار را دارد. ممکن است چند مُد وجود داشته باشد؛ اگر همهٔ مقدارها به یک اندازه تکرار شوند، مُد وجود ندارد. دامنهٔ تغییرات تفاضل بزرگترین و کوچکترین داده است.
چارکها دادههای مرتبشده را به چهار بخش تقسیم میکنند: یکچهارم دادهها کوچکتر یا مساوی Q₁ هستند، نیمی کوچکتر یا مساوی میانه و سهچهارم کوچکتر یا مساوی Q₃. دامنهٔ میانچارکی IQR = Q₃ − Q₁ است. کتابهای درسی کشورهای مختلف قاعدههای متفاوتی دارند، پس جوابها ممکن است کمی فرق کنند: میانههای دو نیمه (آمریکا، ژاپن، ویتنام، روسیه)، جایگاه (n + 1)/4 (اندونزی، هند، بریتانیا)، جایگاه n/4 با میانگین دو داده اگر صحیح باشد (آلمان، چین)، جایگاه n/4 گردشده به بالا (فرانسه). قاعدهٔ کتاب خودتان را انتخاب کنید. دادهٔ پرت بیش از 1.5·IQR پایینتر از Q₁ یا بالاتر از Q₃ است و نمودار جعبهای آن را با نقطهای جدا نشان میدهد.
واریانس میانگین مربعات انحراف دادهها از میانگین است: σ² = Σ(xᵢ − x̄)²/n. وقتی میانگین عدد راحتی نیست، از σ² = Σxᵢ²/n − x̄² استفاده میکنیم. انحراف معیار σ = √σ² نشان میدهد دادهها معمولاً چقدر از میانگین فاصله دارند، با همان یکای دادهها. در مدرسه معمولاً بر n تقسیم میکنیم. اگر دادهها نمونهای از جامعهای بزرگتر باشند (مثل دانشگاه و علم آمار)، بر n − 1 تقسیم میکنیم و واریانس نمونه s² و انحراف معیار نمونه s به دست میآید. ماشینحساب هر دو را میدهد.
اشتباههای رایج: گرفتن میانه از دادههای مرتبنشده؛ گرفتن یک دادهٔ وسط بهجای میانگین دو دادهٔ وسط وقتی n زوج است؛ اشتباه گرفتن واریانس با انحراف معیار؛ تقسیم بر n − 1 وقتی معلم n میخواهد (یا برعکس)؛ در جدول فراوانی، تقسیم بر تعداد سطرها بهجای مجموع فراوانیها.
سوالات متداول
آیا رایگان است؟
بله، این ماشینحساب رایگان است و به ثبتنام نیاز ندارد. همه محاسبات مستقیماً در مرورگر انجام میشود، نه روی سرور.