Nierówności — wpisz jak w podręczniku, otrzymaj rozwiązanie krok po kroku i oś liczbową

Nierówność

Wstaw do wzoru:
Spróbuj:

Układ nierówności

Każda nierówność w osobnym wierszu. Rozwiązaniem układu jest część wspólna rozwiązań; na osi liczbowej widać rozwiązanie każdej nierówności

Spróbuj:
📚 Teoria: jak rozwiązywać nierówności

Nierówność liniową rozwiązuje się jak równanie: wyrazy z x na lewą stronę, liczby na prawą, potem dzieli się przez współczynnik przy x. Najważniejsza zasada: przy mnożeniu lub dzieleniu obu stron przez liczbę ujemną znak nierówności zmienia się na przeciwny: −2x > 6 → x < −3.

Nierówność kwadratową ax² + bx + c > 0 rozwiązuje się za pomocą pierwiastków trójmianu i szkicu paraboli: gdy a > 0, ramiona są skierowane w górę, więc trójmian jest dodatni na lewo od mniejszego pierwiastka i na prawo od większego, a ujemny między nimi. Gdy pierwiastków nie ma (D < 0), na całej osi znak jest jeden — taki jak znak a.

Badanie znaku (metoda przedziałów, „wężyk”): przenosi się wszystko na jedną stronę, rozkłada na czynniki i zaznacza miejsca zerowe na osi liczbowej. Dzielą one oś na przedziały, w każdym z nich wyrażenie ma stały znak. Znak ustala się, podstawiając dowolną liczbę z przedziału; odpowiedź to przedziały z właściwym znakiem. Czynnik w potędze parzystej nie zmienia znaku w swoim miejscu zerowym.

Nierówności wymiernej nie mnoży się przez mianownik, bo jego znak jest nieznany (można za to pomnożyć przez kwadrat mianownika — wynik będzie ten sam). Przenosi się wszystko na jedną stronę, sprowadza do wspólnego mianownika i bada znak. Miejsca zerowe mianownika są zawsze pustymi kółkami: leżą poza dziedziną.

Nierówność z wartością bezwzględną: dla c > 0 nierówność |A| < c jest równoważna podwójnej −c < A < c (odległość A od zera jest mniejsza niż c), a |A| > c oznacza A > c lub A < −c. Gdy wartości bezwzględnych jest kilka, miejsca zerowe wyrażeń w nich dzielą oś na przedziały; w każdym opuszcza się wartości bezwzględne zgodnie ze znakiem, rozwiązuje nierówność i sumuje odpowiedzi. W Niemczech i na Słowacji każdą nierówność z wartością bezwzględną rozwiązuje się właśnie tak, rozpatrując przypadki.

Układ nierówności to kilka nierówności, które muszą być spełnione jednocześnie. Rozwiązuje się każdą i zaznacza rozwiązania na jednej osi liczbowej; odpowiedzią jest ich część wspólna. Dla półprostych: x > 2 i x > 5 dają x > 5, a x > 2 i x < 5 dają 2 < x < 5. Alternatywa („lub”) działa odwrotnie: bierze się sumę rozwiązań.

Nierówności wykładnicze i logarytmiczne rozwiązuje się, korzystając z monotoniczności: dla podstawy a > 1 funkcje aˣ i logₐx są rosnące i znak nierówności się nie zmienia, dla 0 < a < 1 są malejące i znak zmienia się na przeciwny: (1/2)ˣ ≥ (1/2)⁻² → x ≤ −2. Liczbę zapisuje się jako potęgę lub logarytm o tej samej podstawie: 8 = 2³, 2 = log₃9. W nierównościach logarytmicznych najpierw wyznacza się dziedzinę — liczba logarytmowana musi być dodatnia — a w odpowiedzi bierze się część wspólną rozwiązania i dziedziny. Zapis: 2^(x+1)>8, log_3(x-1)<2.

Nierówności z pierwiastkiem rozwiązuje się układami. Pierwiastek kwadratowy istnieje, gdy wyrażenie pod nim jest nieujemne, i sam nigdy nie jest ujemny. Dlatego √f < g to układ f ≥ 0, g > 0, f < g², a √f > g rozpada się na dwa przypadki: g < 0, f ≥ 0 lub g ≥ 0, f > g². Do kwadratu można podnosić tylko wtedy, gdy obie strony są nieujemne. Zapis: sqrt(x+2)>x lub √(x+2)>x.

Zapis odpowiedzi: w Polsce koniec należący do przedziału oznacza się nawiasem ostrym ⟨ ⟩, a koniec nienależący (znak ostry < lub >, nieskończoność) — okrągłym: x ∈ (−∞; 2) ∪ ⟨3; +∞). W Rosji i wielu innych krajach zamiast ⟨ pisze się [, we Francji i w Niemczech ]−∞ ; 2[ ∪ [3 ; +∞[, w krajach anglojęzycznych często x < 2 lub x ≥ 3. Program używa zapisu przyjętego dla języka strony i podaje obie formy: nierównościami i przedziałami.

Zapis dowolny: x^2-5x+6>0, (x+3)/(x-2)<=0, -3<2x+1<=5. Znaki nieostre: <= i >= albo ≤ i ≥ z przycisków nad polem.

Często zadawane pytania

Czy to jest darmowe?

Tak, ten kalkulator jest darmowy i nie wymaga rejestracji. Wszystko liczy się bezpośrednio w przeglądarce, a nie na serwerze.