Denklemler ve sistemler — ders kitabındaki gibi yazın, adım adım çözümü alın

Denklem

Formüle ekle:
Deneyin:

Doğrusal denklem sistemi

Deneyin:
📚 Teori: denklemler nasıl çözülür

Doğrusal denklem ax + b = 0 terimleri taşıyarak çözülür: x’li terimler sola, sayılar sağa (taraf değiştirirken işaret değişir), sonra iki taraf x’in katsayısına bölünür.

İkinci dereceden denklem ax² + bx + c = 0 diskriminant D = b² − 4ac ile çözülür. D > 0 ise iki kök, D = 0 ise bir kök vardır, D < 0 ise gerçel kök yoktur. Kökler: x = (−b ± √D) / 2a.

Üçüncü dereceden denklem ax³ + bx² + cx + d = 0 okulda deneyerek çözülür: “güzel” (rasyonel) bir kök varsa mutlaka ±p/q sayıları arasındadır; burada p sabit terimin, q baş katsayının bölenidir. Kök bulununca polinom (x − kök) ile bölünür ve geriye sıradan bir ikinci dereceden denklem kalır.

4. ve daha yüksek dereceden denklemler önce sadeleştirilir: x ortak çarpan parantezine alınır ve denklemde yalnızca x⁴, x² ve bir sayı varsa (iki kareli denklem) t = x² yazılır. Değişken değiştirme yoksa ±p/q arasında rasyonel kökler aranır ve polinom (x − kök) ile bölünür. Tam kök yoksa kökler sayısal olarak bulunur, kaç tane olduklarını da Sturm teoremi tam olarak verir.

Kesirli denklemler ortak paydayla çarpılır, ama önce tanım kümesi yazılır: payda sıfır değildir. Köklü denklemde, diğer taraf negatif değilse iki tarafın karesi alınır. Mutlak değerli denklem tanıma göre ya da aralık yöntemiyle çözülür. Tanım kümesine veya koşula uymayan kökler yabancı köktür ve elenir.

Üstel denklemler aˣ = b şöyle çözülür: b sayısı a’nın bir kuvvetiyse ya da sayılar aynı tabana getirilebiliyorsa üsler eşitlenir; b ≤ 0 ise çözüm yoktur, çünkü aˣ > 0; değilse logaritmanın tanımından x = logₐb. Denklemde a²ˣ ve aˣ varsa t = aˣ, t > 0 değişken değiştirmesi yapılır. Logaritmik denklemler tanım kümesiyle başlar: logaritmanın içi pozitif olmalıdır. Logaritmanın özellikleriyle tek bir logaritma elde edilir ve içine geçilir: logₐf = c ⇔ f = aᶜ. Tanım kümesi dışındaki kökler yabancı köklerdir. Yazım: 2^(x+1)=8, log_3(x-1)=2, ln x, log x.

Doğrusal denklem sistemi Gauss yok etme yöntemiyle çözülür: denklemler birbirine eklenerek bilinmeyenler sırayla yok edilir, ta ki son denklemde tek bilinmeyen kalana dek; sonra bulunan değerler aşağıdan yukarıya yerine konur (geriye doğru yerine koyma).

Serbest yazım: 2x+6=0, 3(x-1)=2x+5, y*9; kesirler ve ondalık sayılar olur. Kök sqrt(x+3) ya da √(x+3), mutlak değer |x-2| diye yazılır. Sistemde her satır bir denklemdir, değişkenler herhangi bir harf olabilir (x, y, z…).

Sıkça sorulan sorular

Ücretsiz mi?

Evet, bu hesaplayıcı ücretsizdir ve kayıt gerektirmez. Tüm hesaplamalar bir sunucuda değil, doğrudan tarayıcınızda yapılır.