Eşitsizlikler — ders kitabındaki gibi yazın, adım adım çözümü ve sayı doğrusunu alın
Eşitsizlik
Eşitsizlik sistemi
Her satıra bir eşitsizlik. Sistemin çözümü, çözümlerin kesişimidir; sayı doğrusunda her eşitsizliğin çözümü görünür
📚 Teori: eşitsizlikler nasıl çözülür
Doğrusal eşitsizlik denklem gibi çözülür: x içeren terimler sola, sayılar sağa, sonra x’in katsayısına bölünür. Temel kural: iki taraf negatif bir sayıyla çarpılır veya bölünürse eşitsizliğin yönü değişir: −2x > 6 → x < −3.
İkinci dereceden eşitsizlik ax² + bx + c > 0 kökler ve parabolle çözülür: a > 0 ise kollar yukarı doğrudur; ifade küçük kökün solunda ve büyük kökün sağında pozitif, kökler arasında negatiftir. Kök yoksa (Δ < 0) işaret tüm doğruda aynıdır: a’nın işareti.
İşaret tablosu: her şey bir tarafa geçirilir, çarpanlara ayrılır ve kökler sayı doğrusunda işaretlenir. Kökler doğruyu aralıklara böler, her aralıkta ifade işaretini korur. İşaret, aralıktan herhangi bir sayı denenerek bulunur; çözüm, istenen işaretli aralıklardır. Çift kuvvetli bir çarpan kendi kökünde işaret değiştirmez.
Rasyonel eşitsizlik paydayla çarpılmaz, çünkü paydanın işareti bilinmez. Her şey bir tarafa geçirilir, paydalar eşitlenir ve işaret tablosuyla çözülür. Paydanın kökleri doğruda her zaman boştur: orada kesir tanımsızdır.
Mutlak değerli eşitsizlikler: c > 0 iken |A| < c, −c < A < c ile denktir; |A| > c ise A > c veya A < −c demektir. Birden fazla mutlak değer varsa, içlerindeki ifadelerin sıfırları doğruyu aralıklara böler; her aralıkta mutlak değerler işarete göre açılır, eşitsizlik çözülür ve çözümler birleştirilir. Almanya ve Slovakya’da her mutlak değerli eşitsizlik tam olarak böyle, durumlara ayrılarak çözülür.
Eşitsizlik sistemi, aynı anda sağlanması gereken birkaç eşitsizliktir. Her biri çözülür ve çözümler aynı sayı doğrusunda gösterilir; sistemin çözüm kümesi bunların kesişimidir. Işınlar için: x > 2 ve x > 5 birlikte x > 5 verir, x > 2 ve x < 5 ise 2 < x < 5 verir. “Veya” bağlacında tersi geçerlidir: çözümlerin birleşimi alınır.
Üstel ve logaritmik eşitsizlikler monotonluk ile çözülür: taban a > 1 ise aˣ ve logₐx fonksiyonları artandır ve eşitsizliğin yönü değişmez; 0 < a < 1 ise azalandır ve yön değişir: (1/2)ˣ ≥ (1/2)⁻² → x ≤ −2. Sayı aynı tabanda kuvvet ya da logaritma olarak yazılır: 8 = 2³, 2 = log₃9. Logaritmik eşitsizliklerde önce tanım kümesi bulunur (logaritmanın içi pozitif olmalı), çözüm ise bulunan küme ile tanım kümesinin kesişimidir. Yazım: 2^(x+1)>8, log_3(x-1)<2.
Köklü eşitsizlikler sistemlerle çözülür. Karekök, içindeki ifade negatif olmadığında tanımlıdır ve kendisi asla negatif olmaz. Bu yüzden √f < g, f ≥ 0, g > 0, f < g² sistemidir; √f > g ise iki duruma ayrılır: g < 0, f ≥ 0 ya da g ≥ 0, f > g². İki tarafın karesi ancak ikisi de negatif değilken alınabilir. Yazım: sqrt(x+2)>x veya √(x+2)>x.
Cevabı yazmak: yuvarlak parantez ucun dahil olmadığını (kesin işaret < veya >, sonsuz), köşeli parantez dahil olduğunu (≤ veya ≥) gösterir: Ç.K. = (−∞, 2) ∪ [3, +∞). Fransa ve Almanya’da ]−∞ ; 2[ ∪ [3 ; +∞[ yazılır, Polonya’da kapalı uç ⟨3 ile gösterilir, İngilizce konuşulan ülkelerde çoğu zaman x < 2 ve x ≥ 3 «veya» ile bağlanır. Çözücü sayfa dilinin yazımını kullanır ve iki biçimi de verir: eşitsizlikler ve aralıklar.
Serbest yazım: x^2-5x+6>0, (x+3)/(x-2)<=0, -3<2x+1<=5. Kesin olmayan işaretler: <= ve >= ya da alanın üstündeki düğmelerden ≤ ve ≥.
Sıkça sorulan sorular
Ücretsiz mi?
Evet, bu hesaplayıcı ücretsizdir ve kayıt gerektirmez. Tüm hesaplamalar bir sunucuda değil, doğrudan tarayıcınızda yapılır.