Trigonometri — değer bulma, sadeleştirme ve denklemler, adım adım çözümle
Soru
İfadeyi, denklemi ya da sadeleştirilecek şeyi deftere yazar gibi yazın. Derece işareti olmayan sayı derece olarak okunur; radyan için π kullanın.
Nasıl çözüldü — adım adım
Bu açının diğer trigonometrik oranları
Grafikte: kökler neden sonsuz tane
Turuncu y = a doğrusu dalgayı çözüm noktalarında keser. Sinüs ve kosinüs her 2π'de bir tekrarlanır (periyot budur), bu yüzden kesişim noktaları sonsuz bir zincir oluşturur — her periyot aynı kök kümesini ekler. Cevaptaki “+ 2πk” ya da “+ πk” buradan gelir.
Birim çemberde
Açı, cos ekseninden başlayarak saat yönünün tersine ölçülür. Açının kosinüsü noktanın yatay koordinatı (apsisi), sinüsü ise dikey koordinatıdır (ordinatı). sin x = a denkleminin çözümleri yüksekliği a olan noktalardır (yatay doğru), cos x = a denkleminin çözümleri ise yatay koordinatı istenen değerde olan noktalardır (dikey doğru). Çemberde genellikle böyle iki nokta vardır — her turda iki kök bu yüzden çıkar.
Açı, cos ekseninden başlayarak saat yönünün tersine ölçülür. Kosinüs noktanın yatay koordinatı (apsisi), sinüs ise dikey koordinatıdır (ordinatı).
Dik üçgen
Herhangi iki değeri girin, en az biri kenar olsun; gerisi hesaplanır.
sin α = a/c — karşı dik kenarın hipotenüse oranı, cos α = b/c — komşu dik kenarın hipotenüse oranı, tan α = a/b — karşı dik kenarın komşu dik kenara oranı.
Nasıl çözüldü — adım adım
Değer tablosu
Temel açıların değerleri — en sık sorulanlar. Kısa çizgi, fonksiyonun o noktada tanımsız olduğunu gösterir.
| Derece | Radyan | sin | cos | tg | ctg |
|---|
Temel formüller
Özdeşlikler
| sin²x + cos²x = 1 | temel özdeşlik |
| tg x = sin x / cos x | ctg x = cos x / sin x |
| tg x · ctg x = 1 | 1 + tg²x = 1/cos²x |
Toplam ve fark formülleri
| sin(α ± β) = sin α·cos β ± cos α·sin β |
| cos(α ± β) = cos α·cos β ∓ sin α·sin β |
| tg(α ± β) = (tg α ± tg β) / (1 ∓ tg α·tg β) |
İki kat açı ve yarım açı
| sin 2α = 2·sin α·cos α | |
| cos 2α = cos²α − sin²α = 1 − 2sin²α = 2cos²α − 1 | |
| sin²α = (1 − cos 2α)/2 | cos²α = (1 + cos 2α)/2 |
İndirgeme formülleri
Kural: π/2 ve 3π/2'de fonksiyonun adı değişir (sin ↔ cos, tan ↔ cot), π ve 2π'de değişmez. İşaret, başlangıçtaki açının bulunduğu bölgeye göre belirlenir.
| sin(π/2 − α) = cos α | cos(π/2 − α) = sin α |
| sin(π − α) = sin α | cos(π − α) = −cos α |
| sin(π + α) = −sin α | cos(π + α) = −cos α |
| sin(2π − α) = −sin α | cos(2π − α) = cos α |
📚 Teori: temel trigonometrik denklemler nasıl çözülür
Temel trigonometrik denklem, sin x = a, cos x = a veya tan x = a biçimindeki bir eşitliktir. Onu çözmek, fonksiyonun a'ya eşit olduğu tüm açıları bulmak demektir. Bu açılar sonsuz tanedir: fonksiyonlar periyodiktir, bu yüzden cevap k tam sayı parametresiyle genel bir formül olarak yazılır.
Sinüsün periyodu 2π'dir ve her turda a değerini iki kez alır: x = arcsin a'da ve x = π − arcsin a'da. Bu yüzden cevap iki seriden oluşur ve her biri 2π'de bir tekrarlanır. Kosinüsün kökleri sıfıra göre simetriktir — ± işareti buradan gelir. Tanjantın periyodu π'dir ve formülü en basitidir.
sin x = 0, ±1 ve cos x = 0, ±1 özel durumları ayrıca ezberlenir. Genel formül bunlar için de geçerlidir ama uzundur; kısa yazım sınavda zaman kazandırır.
|a| > 1 ise sinüslü veya kosinüslü denklemin çözümü yoktur: bu fonksiyonlar hiçbir zaman −1 ile 1 aralığının dışına çıkmaz. Tanjant ve kotanjantın böyle bir sınırı yoktur — her değeri alabilirler.
Soru çözümleri bir aralıkta istiyorsa, örneğin [0; 2π), her çözüm ailesi a ≤ x₀ + kT ≤ b çift eşitsizliğinde yerine konur ve tam sayı k değerleri bulunur. ± içeren aile önce iki aile olarak yazılır — böylece her turdaki ikinci çözüm kaybolmaz. k = 0, 1, 2, … değerlerini denemek ya da birim çemberden okumak aynı sonuçları verir.
Sıkça sorulan sorular
Ücretsiz mi?
Evet, bu hesaplayıcı ücretsizdir ve kayıt gerektirmez. Tüm hesaplamalar bir sunucuda değil, doğrudan tarayıcınızda yapılır.