Kasrlar va aralash sonlar — butun misol, qisqartirish va umumiy maxraj, har bir qadam daftardagidek

Kasrli misol

Formulaga qo‘yish:

Aralash sonni bo‘sh joy bilan yozing: 1 2/3 — bir butun uchdan ikki. Bo‘lish — «:» yoki «/».

Sinab ko‘ring:

Bir nechta son uchun EKUB va EKUK

EKUB — eng katta umumiy bo‘luvchi: barcha sonlar qoldiqsiz bo‘linadigan eng katta son. EKUK — eng kichik umumiy karrali: ularning har biriga bo‘linadigan eng kichik son. Masalan: EKUB(12, 18) = 6, EKUK(12, 18) = 36.

📚 Nazariya: kasrlar bilan qanday ishlash kerak

Qo‘shish va ayirish: kasrlar umumiy maxrajga keltiriladi, eng qulayi — maxrajlarning eng kichik umumiy karralisiga (EKUK). Maxrajlar tenglashishi uchun har bir kasr qo‘shimcha ko‘paytuvchiga ko‘paytiriladi, so‘ng suratlar qo‘shiladi.

Ko‘paytirish: surat suratga, maxraj maxrajga ko‘paytiriladi. Bo‘lish — ag‘darilgan (teskari) kasrga ko‘paytirish.

Qisqartirish: surat va maxraj ularning eng katta umumiy bo‘luvchisiga (EKUB) bo‘linadi. EKUB Evklid algoritmi bilan oson topiladi: kattaroq sonni uni kichigiga bo‘lgandagi qoldiq bilan almashtiramiz, qoldiq nolga teng bo‘lguncha.

EKUB va EKUK orasidagi bog‘lanish: EKUK(a, b) = a · b / EKUB(a, b).

Butun sonlar (5), kasrlar (3/4), aralash sonlar (1 2/3) va o‘nli kasrlar (0,5 soni 1/2 ga aylanadi) kiritish mumkin. Bir nechta kasrni «;» bilan ajratib yozsangiz, kalkulyator ularni qisqartiradi, umumiy maxrajga keltiradi va o‘sish tartibida joylashtiradi.

Tez-tez beriladigan savollar

Bu bepulmi?

Ha, bu kalkulyator bepul va ro‘yxatdan o‘tishni talab qilmaydi. Hammasi serverda emas, to‘g‘ridan-to‘g‘ri brauzerda hisoblanadi.