Ikki o‘zgaruvchili funksiyalarning 3D grafiklari — sirtni sichqoncha bilan aylantiring

Funksiya z = f(x, y)

Formulaga qo‘yish:
Sinab ko‘ring:
x y z

Aylantirish uchun torting, masshtab uchun g‘ildirak yoki chimdish. Sirtning balandligi — z qiymati; rang ham balandlikni ko‘rsatadi — pastki rangdan yuqori rangga.

Chizish sohasi:
📚 Nazariya: 3D grafikni qanday o‘qish kerak

Ikki o‘zgaruvchili funksiya z = f(x, y) har bir (x, y) sonlar juftiga bitta z sonini mos qo‘yadi. Oddiy grafik y = f(x) sonlar o‘qi ustidagi chiziq bo‘lsa, ikki o‘zgaruvchili funksiya grafigi tekislik ustidagi sirtdir: polning har bir (x, y) nuqtasida sirt z balandlikka ko‘tarilgan.

Misol: z = x² + y² — «kosa». Markazda (0, 0) balandlik nol, markazdan uzoqlashgan sari sirt balandroq ko‘tariladi. z = x² − y² esa «egar»: bir o‘q bo‘ylab sirt yuqoriga, ikkinchisi bo‘ylab pastga egiladi.

Bunday sirtlar joy relyefini (koordinatalarga qarab balandlik), plita haroratini (joylashuvga qarab issiqlik), xonadagi tovush balandligini tasvirlaydi. Xaritadagi bir xil balandlik chiziqlari — shunday sirtning gorizontal tekisliklar bilan kesimlari.

Yozish mumkin: + − * / ^, qavslar, sin cos tan sqrt abs ln log exp, pi va e doimiylari, x va y o‘zgaruvchilari. Ko‘paytirishni tushirib qoldirsa bo‘ladi: 2x, ammo o‘zgaruvchilar orasida aniq yozing: x*y.

Hammasi mahalliy ishlaydi — fayllaringiz kompyuteringizdan chiqmaydi