Foizlar — formula va har bir qadam izohi bilan odatiy masalalar

Sonning X foizi

formulasi: son × foiz / 100

A soni B sonining necha foizi

formulasi: A / B × 100%

Foiz o‘zgarishi (boshlang‘ich → yangi)

formulasi: (yangi − boshlang‘ich) / boshlang‘ich × 100%

Chegirma / ustamadan oldingi son

formulasi: chegirmadan keyin — yakuniy / (1 − foiz/100), ustamadan keyin — yakuniy / (1 + foiz/100)

Foiz qo‘shish / ayirish

formulasi: son × (1 ± foiz/100)

X foizi A ga teng bo‘lgan son

formulasi: A / foiz × 100
📚 Nazariya: foizlar haqida qanday fikrlash kerak

Foiz — bu shunchaki yuzdan bir ulush: 1% = 1/100 = 0,01. Shuning uchun «240 ning 15 foizi» — bu 240 × 0,15 = 36. Foizga oid har qanday masala shunday ulushga ko‘paytirish yoki bo‘lishga keltiriladi.

Keng tarqalgan tuzoq: chegirmani xuddi shu foiz bilan «bekor qilib» bo‘lmaydi. Agar narx 20% oshirilib, keyin 20% kamaytirilsa, boshlang‘ich narxga qaytilmaydi: 100 → 120 → 96. Aynan shuning uchun «chegirmadan oldingi son» foizni ayirish bilan emas, bo‘lish bilan topiladi.

Foiz o‘zgarishi doim boshlang‘ich qiymatdan hisoblanadi: 80 dan 100 gacha o‘sish — bu +25% (20/80), 100 dan 80 gacha kamayish esa −20% (20/100). Farq bir xil — foizlar har xil!

Tez-tez beriladigan savollar

Bu bepulmi?

Ha, bu kalkulyator bepul va ro‘yxatdan o‘tishni talab qilmaydi. Hammasi serverda emas, to‘g‘ridan-to‘g‘ri brauzerda hisoblanadi.