Guruhlashlar, o‘rinlashtirishlar, o‘rin almashtirishlar va ehtimollik — darslikdagidek qadamma-qadam yechim bilan

Tanlanganlarning o‘rni almashtirilsa, boshqa variant chiqadimi?

Bitta elementni bir necha marta olish mumkinmi?

Sinab ko‘ring:
📚 Nazariya: o‘rin almashtirishlar, o‘rinlashtirishlar, guruhlashlar va ehtimollik

Ko‘paytirish qoidasi. Agar birinchi tanlovni n usulda, ikkinchisini m usulda amalga oshirish mumkin bo‘lsa, ikkalasini birga n·m usulda amalga oshirish mumkin. Kombinatorikaning barcha formulalari shundan kelib chiqadi: 25 kishidan sardor, o‘rinbosar va xazinachini 25·24·23 usulda tanlash mumkin.

Asosiy savol — tartib muhimmi. Tanlanganlarning o‘rnini almashtiring: boshqa variant chiqsa (o‘rinlar, rollar, kod raqamlari), tartib muhim — bular o‘rinlashtirishlar Aₙᵏ = n!/(n − k)!, barcha n ta tanlansa — o‘rin almashtirishlar Pₙ = n!. Variant o‘zgarmasa (jamoa, to‘plam, navbatchilar), tartib muhim emas — bular guruhlashlar Cₙᵏ = n!/(k!·(n − k)!).

Nega k! ga bo‘lamiz. k ta elementdan iborat har bir to‘plamni k! usulda tartiblash mumkin, shuning uchun tartiblangan tanlovlar k! marta ko‘p: Cₙᵏ = Aₙᵏ/k!. A, B, C uchta harfi 6 ta o‘rinlashtirish beradi, lekin guruhlash bitta.

Takrorlanishi bilan. Elementlarni qayta olish mumkin bo‘lsa (kod raqamlari), k ta o‘rinning har biri n usulda to‘ldiriladi: nᵏ. Takrorlanuvchi guruhlashlar (uch xil pirojniydan 4 ta) oddiy guruhlashlarga keltiriladi: Cₙ₊ₖ₋₁ᵏ. Takrorlanuvchi harflardan so‘zlar: n! bir xil harflar sonlarining faktoriallariga bo‘linadi — MATEMATIKA 10!/(2!·3!·2!) ta so‘z beradi.

Klassik ehtimollik P(A) = m/n: m — qulay natijalar soni, n — barcha teng imkoniyatli natijalar soni, 0 ≤ P(A) ≤ 1. Ikkita kubikda natijalar 6·6 = 36 ta. «Kamida bittasi»ni sanash uzoq bo‘lsa, qarama-qarshi hodisa qulayroq: P(A) = 1 − P(Ā).

Bernulli formulasi. Agar tajriba n marta bog‘liqsiz takrorlansa va har birida muvaffaqiyat ehtimolligi p bo‘lsa, roppa-rosa k ta muvaffaqiyat ehtimolligi Pₙ(k) = Cₙᵏ·pᵏ·qⁿ⁻ᵏ, bu yerda q = 1 − p. Bu yerdagi guruhlashlar — n ta tajribaning qaysilarida muvaffaqiyat bo‘lganini tanlash usullari soni.

Ko‘p uchraydigan xatolar: rollar har xil bo‘lganda o‘rinlashtirish o‘rniga guruhlash olish; k! ga bo‘lishni unutish; «kamida bittasi»ni «roppa-rosa bittasi» deb sanash; ehtimollik-javobni qisqartirmaslik yoki 1 dan katta olish; idishda usullar sonini emas, ehtimolliklarni ko‘paytirish.

Tez-tez beriladigan savollar

Bu bepulmi?

Ha, bu kalkulyator bepul va ro‘yxatdan o‘tishni talab qilmaydi. Hammasi serverda emas, to‘g‘ridan-to‘g‘ri brauzerda hisoblanadi.