Пайыздар — формуласы және әр қадамның түсіндірмесі бар типтік есептер

Санның X пайызы

формула: сан × пайыз / 100

A саны B санының неше пайызы

формула: A / B × 100%

Пайыздық өзгеріс (бастапқы → жаңа)

формула: (жаңа − бастапқы) / бастапқы × 100%

Жеңілдікке / үстеме бағаға дейінгі сан

формула: жеңілдіктен кейін — қорытынды / (1 − пайыз/100), үстеме бағадан кейін — қорытынды / (1 + пайыз/100)

Пайыз қосу / азайту

формула: сан × (1 ± пайыз/100)

X пайызы A санына тең сан

формула: A / пайыз × 100
📚 Теория: пайыздар туралы қалай ойлау керек

Пайыз — бұл жай ғана жүзден бір бөлік: 1% = 1/100 = 0,01. Сондықтан «240-тың 15%-ы» — бұл 240 × 0,15 = 36. Пайызға берілген кез келген есеп осындай үлеске көбейтуге немесе бөлуге келіп тіреледі.

Жиі кездесетін қақпан: жеңілдікті дәл сондай пайызбен «кері қайтаруға» болмайды. Егер баға 20%-ға көтеріліп, кейін 20%-ға төмендесе, бастапқы бағаға қайта оралмайсыз: 100 → 120 → 96. Сондықтан «жеңілдікке дейінгі сан» пайызды азайту арқылы емес, бөлу арқылы табылады.

Пайыздық өзгеріс әрқашан бастапқы мәннен есептеледі: 80-нен 100-ге дейін өсу — бұл +25% (20/80), ал 100-ден 80-ге дейін кему — бұл −20% (20/100). Айырма бірдей — пайыздар әртүрлі!

Жиі қойылатын сұрақтар

Бұл тегін бе?

Иә, бұл калькулятор тегін және тіркелуді қажет етпейді. Барлығы серверде емес, тікелей браузерде есептеледі.