Айкалыштар, жайгаштыруулар, орун алмаштыруулар жана ыктымалдык — окуу китебиндегидей кадам боюнча чыгарылышы менен
Тандалгандардын ордун алмаштырса, башка вариант чыгабы?
Бир эле элементти бир нече жолу алууга болобу?
Тамгалардын ордун алмаштырып, канча ар түрдүү сөз түзүүгө болот. Сөздүн ордуна ар бир элемент канча жолу кайталанарын киргизсеңиз болот: 3 2 2.
Ыктымалдыкты бөлчөк (1/6), ондук бөлчөк (0,8) же пайыз (80 %) менен киргизиңиз.
Бардык 36 натыйжа: биринчи кубик — саптар, экинчиси — мамычалар
Кадам боюнча чыгарылышы
📚 Теория: орун алмаштыруулар, жайгаштыруулар, айкалыштар жана ыктымалдык
Көбөйтүү эрежеси. Эгер биринчи тандоону n жол менен, экинчисин m жол менен жасоого мүмкүн болсо, экөөнү бирге n·m жол менен жасоого болот. Комбинаториканын бардык формулалары ушундан келип чыгат: 25 адамдан башчы, орун басар жана казыначыны 25·24·23 жол менен тандоого болот.
Негизги суроо — тартиби маанилүүбү. Тандалгандардын ордун алмаштырыңыз: башка вариант чыкса (орундар, ролдор, коддун цифралары), тартиби маанилүү — бул жайгаштыруулар Aₙᵏ = n!/(n − k)!, ал эми бардык n тандалса — орун алмаштыруулар Pₙ = n!. Вариант өзгөрбөсө (команда, топтом, кезекчилер), тартиби маанилүү эмес — бул айкалыштар Cₙᵏ = n!/(k!·(n − k)!).
Эмне үчүн k! санына бөлөбүз. k элементтен турган ар бир топтомду k! жол менен иреттөөгө болот, ошондуктан иреттелген тандоолор k! эсе көп: Cₙᵏ = Aₙᵏ/k!. A, B, C үч тамгасы 6 жайгаштырууну берет, бирок айкалыш бирөө гана.
Кайталоо менен. Элементтерди кайра алууга болсо (коддун цифралары), k орундун ар бири n жол менен толтурулат: nᵏ. Кайталанган айкалыштар (үч түрдөн 4 токоч) кадимки айкалыштарга келтирилет: Cₙ₊ₖ₋₁ᵏ. Кайталанган тамгалардан сөздөр: n! бирдей тамгалардын сандарынын факториалдарына бөлүнөт — МАТЕМАТИКА 10!/(2!·3!·2!) сөз берет.
Классикалык ыктымалдык P(A) = m/n: m — ыңгайлуу натыйжалардын саны, n — бардык бирдей мүмкүн болгон натыйжалардын саны, 0 ≤ P(A) ≤ 1. Эки кубикте 6·6 = 36 натыйжа бар. «Жок дегенде бирөөнү» эсептөө узак болсо, карама-каршы окуя ыңгайлуу: P(A) = 1 − P(Ā).
Бернулли формуласы. Эгер тажрыйба n жолу көз карандысыз кайталанып, ар биринде ийгилик ыктымалдыгы p болсо, так k ийгиликтин ыктымалдыгы Pₙ(k) = Cₙᵏ·pᵏ·qⁿ⁻ᵏ, мында q = 1 − p. Бул жердеги айкалыштар — n тажрыйбанын кайсынысында ийгилик болгонун тандоо жолдорунун саны.
Көп кездешкен каталар: ролдор ар башка болгондо жайгаштыруунун ордуна айкалыш алуу; k! санына бөлүүнү унутуу; «жок дегенде бирөөнү» «так бирөө» катары эсептөө; ыктымалдык-жоопту кыскартпоо же 1ден чоң алуу; урнада жолдордун санынын ордуна ыктымалдыктарды көбөйтүү.
Көп берилүүчү суроолор
Бул акысызбы?
Ооба, бул калькулятор акысыз жана катталууну талап кылбайт. Баары серверде эмес, түз эле браузерде эсептелет.
← Бардык математикалык аспаптар